İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri

İş sağlığı ve güvenliği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı yönetmeliklerle düzenlenir. Kanun, kamu ve özel sektördeki bütün işlere ve işyerlerine, işverenlere ve çalışanlara uygulanır. İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

İşverenin Temel Yükümlülükleri

• Risk değerlendirmesi: İşyerindeki tehlikeleri belirlemek ve önlem planlamak; değerlendirme, işyerinin tehlike sınıfına göre çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki, tehlikeli işyerlerinde dört, az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir yenilenir.
• İSG profesyonelleri: İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek; işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre diğer sağlık personeli de gerekebilir.
• Eğitim ve bilgilendirme: Çalışanlara işe başlamadan önce ve düzenli aralıklarla İSG eğitimi vermek.
• Sağlık gözetimi: İşe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini yaptırmak.
• Acil durum planları: Yangın, ilk yardım ve tahliye düzenlemelerini yapmak.
• İSG kurulu: Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurul oluşturmak.

Çalışanların Hakları

Ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalan çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma hakkına sahiptir; bu süre içinde ücreti ve diğer hakları saklıdır. Tedbir alınmaması hâlinde çalışan iş sözleşmesini feshedebilir.

İş Kazası ve Sorumluluk

İşveren iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmelidir. İş kazası, işveren bakımından birden fazla sonuç doğurabilir:

• Yükümlülüklere aykırılık nedeniyle idari para cezaları ve işin durdurulması,
• Çalışan veya yakınlarının maddi ve manevi tazminat talepleri,
• Sosyal Güvenlik Kurumu’nun yaptığı ödemeler için işverene rücu,
• Sorumlu kişiler hakkında taksirle yaralama veya öldürme suçlarından ceza soruşturması.

Özel Durumlar

Alt işveren çalıştırılan işyerlerinde asıl işveren, geçici iş ilişkisinde geçici işveren ve uzaktan çalışmada işveren de İSG yükümlülüklerinden sorumludur. İşverenin İSG hizmetini dışarıdan alması sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.