Asıl İşveren

Asıl işveren, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin işin bir bölümünü bir alt işverene veren işverendir. İş Kanunu’nun 2. maddesi, asıl işverene alt işverenin işçilerine karşı önemli bir sorumluluk yükler. Asıl işveren–alt işveren ilişkisinin ayrıntıları Alt İşverenlik Yönetmeliği ile düzenlenir.

Birlikte Sorumluluk

Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu’ndan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. Bu sorumluluk şu alacakları kapsar:

• Ücret, prim ve ikramiye,
• Fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri,
• Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı,
• Yıllık izin ücreti.

İşçi, bu alacaklarını alt işverenden veya asıl işverenden ya da her ikisinden talep edebilir. Asıl işverenin sorumluluğu, işçinin o işyerinde çalıştığı süreyle sınırlıdır.

İş Sağlığı ve Güvenliği

Asıl işveren, alt işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine uyup uymadığını denetlemekle yükümlüdür. Alt işverenin işçilerinin geçirdiği iş kazalarında asıl işveren de hukuki ve cezai sorumlulukla karşılaşabilir.

Sosyal Güvenlik

Asıl işveren, alt işverenin işçilerine ilişkin sigorta primlerinden de alt işverenle birlikte sorumludur. Bu nedenle prim ödemelerinin düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.

Riskleri Yönetmek

• Alt işveren sözleşmesinde işin tanımı ve uzmanlık gerekçesi açıkça yazılmalıdır.
• Alt işverenin ücret ve prim ödemeleri aylık olarak belgelerle kontrol edilmelidir.
• Rücu, teminat ve hakedişten kesinti hükümleri öngörülmelidir.
• İlişkinin muvazaalı sayılmaması için alt işverenin kendi organizasyonu ve yönetim yetkisi korunmalıdır; bkz. Alt İşveren.

İşçinin iş gücünün başka bir işverene devredildiği durumlar ise geçici iş ilişkisi kurallarına tabidir.