Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı

Pay sahibinin şirkete borçlanma yasağı, şirket sermayesinin pay sahiplerince fiilen çekilerek korunmasız kalmasını önlemek için konulmuş bir kuraldır. Türk Ticaret Kanunu’nun 358. maddesi, 2012’de 6335 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra mutlak bir yasak olmaktan çıkmış, şartlara bağlı bir yasağa dönüşmüştür.

Şartlar

Pay sahipleri, şu iki şart birlikte gerçekleşmedikçe şirkete borçlanamaz:

1. Pay sahibinin sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ödemiş olması,
2. Şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârının, geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olması.

Bu kural, ortaklar cari hesabından para çekilmesi, şirket kasasındaki paranın ortak tarafından kullanılması ve ortağın borcunun şirket tarafından ödenmesi gibi uygulamaları da kapsar.

Sonuçları

• Ceza: Yasağa aykırı olarak pay sahiplerine borç verenler, Kanun’da öngörülen adli para cezasıyla cezalandırılabilir.
• Sorumluluk: Yasağa aykırı işleme onay veren yönetim kurulu üyeleri, şirketin uğradığı zarardan sorumlu tutulabilir; bkz. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu.
• Vergi: Şartlar sağlansa bile ortağa sağlanan para için piyasa koşullarına uygun bir faiz (adat faizi) hesaplanmalıdır. Aksi hâlde vergi idaresi bunu transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı olarak değerlendirebilir.

Limited Şirkette

Bu hüküm limited şirketlere de uygulanır. Ortağın şirketten çektiği tutarlar, şirketin tahsil edilemeyen kamu borçlarından ortakların sorumluluğu bakımından da önem taşır; bkz. Ortakların Kamu Borçlarından Sorumluluğu.

Şirketten pay sahiplerine yapılacak ödemelerin hukuka uygun yolu, kâr payı dağıtımı veya piyasa koşullarına uygun bir hizmet ya da kira ilişkisidir. Sermaye kaybı hesaplarında ortaklardan alacakların nasıl değerlendirileceği de ayrıca dikkate alınmalıdır.