Çağrı Üzerine Çalışma

Çağrı üzerine çalışma, İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenen bir kısmi süreli çalışma türüdür. Yazılı sözleşmeyle işçinin yapmayı üstlendiği iş için kendisine ihtiyaç duyulması hâlinde iş görme ediminin yerine getirileceği iş ilişkisidir. Restoranlar, etkinlik ve organizasyon şirketleri ve yoğunluğu dönemsel olarak değişen işler bu modeli sık kullanır.

İşçiyi Koruyan Kurallar

• Yazılı sözleşme: Çağrı üzerine çalışma yazılı sözleşmeyle kurulmalıdır.
• Asgari süre karinesi: Sözleşmede haftalık, aylık veya yıllık çalışma süresi belirlenmemişse haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır.
• Ücret güvencesi: Belirlenen süre içinde işçi çalıştırılmasa da ücrete hak kazanır.
• Çağrı süresi: İşçi, çalışacağı zamandan en az dört gün önce çağrılmalıdır.
• Asgari çalışma: Sözleşmede günlük çalışma süresi kararlaştırılmamışsa işveren her çağrıda işçiyi en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.

Çağrıya Uyma

Usulüne uygun yapılan çağrıya işçinin uyması gerekir; haklı bir neden olmaksızın uyulmaması iş görme borcuna aykırılıktır. Süresine uyulmayan, örneğin bir gün önce yapılan çağrıya ise işçinin uyma yükümlülüğü yoktur.

Haklar

Çağrı üzerine çalışan işçi de kısmi süreli işçidir; kıdem tazminatı, yıllık izin ve sosyal güvenlik hakları çalışma süresiyle orantılı olarak doğar. Ayrım yasağı ve emsal işçi kuralları bu işçiler için de geçerlidir.

Uygulamada

Çağrı üzerine çalışmanın kurallarına uyulmadan “gerektiğinde ara, gelsin” şeklinde yürütülen ilişkiler, uyuşmazlık hâlinde işçinin haftalık yirmi saat üzerinden ücret talep etmesine yol açabilir. Çağrıların ve fiilî çalışma sürelerinin kayıt altına alınması, hem ispat hem de çalışma süresi kurallarına uyum bakımından önemlidir.