Melek Yatırımcı (Bireysel Katılım Yatırımcısı)

Diğer adları: Bireysel Katılım Yatırımcısı, BKY, Angel Investor, Melek Yatırım, Bireysel Katılım Sermayesi

Kısaca

Erken aşamadaki şirketlere kendi birikimiyle yatırım yapan gerçek kişi; Türkiye'de Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan lisans alan melek yatırımcılar "bireysel katılım yatırımcısı" olarak vergi indiriminden yararlanabilir.

Melek yatırımcı, kendi birikimiyle erken aşamadaki şirketlere yatırım yapan ve çoğunlukla bilgi, deneyim ve bağlantılarıyla da girişime destek olan gerçek kişidir. Melek yatırımcılar genellikle ön tohum ve tohum aşamasındaki yatırım turlarında yer alır ve çoğu zaman bir melek yatırımcı ağı üzerinden yatırım yapar.

Türkiye’deki Düzenleme

Türkiye’de melek yatırımcılık, Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. 2013 tarihli yönetmeliğin yerini alan yeni yönetmelik 31 Aralık 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girmiştir. Bu sistemde lisanslı melek yatırımcıya “bireysel katılım yatırımcısı” (BKY) denir. Lisans, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verilir. Yönetmelik, belirli bir gelir veya servet büyüklüğüne sahip kişilere ya da finans ve yönetim alanında deneyimli yatırımcılara lisans imkânı tanır.

Yatırım Yapılabilecek Şirketler

Vergi teşvikinden yararlanılabilmesi için yatırım yapılan şirketin, özetle:

Türk Ticaret Kanunu’na tabi, tam mükellef bir anonim şirket olması,
Paylarının halka arz edilmemiş olması,
Kuruluşunun üzerinden on yıldan fazla geçmemiş olması,
En fazla elli çalışanının bulunması,
Yatırımcının veya yakınlarının kontrolünde ya da onlara bağlı olmaması,
Bakanlıkça belirlenen sektörlerde faaliyet göstermesi gerekir.

Şirket başına asgari bir yatırım tutarı vardır ve bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Vergi İndirimi

Lisanslı yatırımcılar, Gelir Vergisi Kanunu geçici madde 82 uyarınca edindikleri payların bedelinin yüzde 75’ini yıllık beyannamelerinde beyan ettikleri gelirden indirebilir. Projesi son beş yıl içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK veya KOSGEB tarafından desteklenmiş şirketlere yapılan yatırımlarda oran yüzde 100’dür. Yıllık indirim tutarının bir üst sınırı vardır. Paylar en az iki tam yıl elde tutulmazsa indirim nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi gecikme faiziyle birlikte alınır.

Melek yatırımı sıklıkla SAFE veya dönüştürülebilir borç gibi araçlarla yapılır. Ancak vergi indirimi pay edinimine bağlı olduğundan, aracın lisans şartlarına uyup uymadığı yatırım öncesinde değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Melek yatırımcının vergi indiriminden yararlanabilmesi için ne gerekir?

Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan bireysel katılım yatırımcısı lisansı alınmalı, yatırım yönetmelikteki şartları taşıyan bir anonim şirkete yapılmalı ve edinilen paylar en az iki tam yıl elde tutulmalıdır. İndirim, payların bedelinin yüzde 75'i, belirli kamu destekli projelerde yüzde 100'ü oranında uygulanır.

Lisansı olmayan biri de melek yatırımcı olabilir mi?

Evet. Lisans yalnızca vergi teşvikinden yararlanmak için gereklidir. Lisanssız bir kişi de şirkete yatırım yapabilir; ancak bu durumda gelir vergisi indirimi uygulanmaz.

← Tüm Kavramlar