İbraname

İbraname, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra işçinin işverenden olan alacaklarını aldığını ve işvereni bu alacaklardan kurtardığını (ibra ettiğini) gösteren belgedir. İşçiyi korumak amacıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesinde sıkı geçerlilik şartlarına bağlanmıştır.

Geçerlilik Şartları

İşçinin işverenden olan alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesi:

• Yazılı olarak yapılmalıdır,
• İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay geçtikten sonra yapılmalıdır,
• İbra konusu alacağın türünü ve miktarını açıkça göstermelidir,
• Ödemenin hak edilen miktarda tam olarak ve banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

Bu şartları taşımayan ibra sözleşmeleri kesin olarak hükümsüzdür. Gerçek miktara göre noksan ödeme yapılması hâlinde de ibra geçersizdir.

Geçersiz İbranamenin Etkisi

Yargıtay, geçersiz ibranamede ödenen bir miktar gösterilmişse belgeyi bu miktar bakımından makbuz olarak kabul eder. İşçi, ödenen miktarı aşan alacaklarını talep edebilir. Miktar içermeyen genel ibra ifadeleri (“hiçbir alacağım kalmamıştır” gibi) ise alacakların ödendiğini ispat için yeterli değildir.

Uygulamada

• Ayrılış sırasında imzalatılan genel ibranameler yerine, ödemelerin banka dekontlarıyla belgelenmesi ve bordro kayıtlarının düzgün tutulması daha güvenli bir yoldur.
• Taraflar arasında karşılıklı anlaşmayla sona erdirme (ikale) sözleşmesi yapılacaksa, işçiye makul bir yarar sağlanması Yargıtay tarafından aranmaktadır.
• Arabuluculuk sürecinde varılan ve anlaşma belgesine bağlanan uzlaşmalar ise zorunlu arabuluculuk kuralları çerçevesinde kesin sonuç doğurur ve bu nedenle uyuşmazlıkları kapatmanın en güvenli yollarından biridir.