Paya Dayalı Kitle Fonlaması

Paya dayalı kitle fonlaması, bir girişimin veya girişim şirketinin çok sayıda yatırımcıdan internet üzerinden pay karşılığında fon toplamasıdır. Halka arzın aksine izahname gerektirmez; bunun yerine Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından izin verilmiş kitle fonlaması platformları aracılığıyla yürütülür.

Yasal Çerçeve

Kitle fonlaması 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 35/A maddesine ve SPK’nın Kitle Fonlaması Tebliği’ne (III-35/A.2) tabidir. Tebliğ 27 Ekim 2021’de yürürlüğe girmiş ve paya dayalı ile borçlanmaya dayalı kitle fonlamasını birlikte düzenlemiştir. Kampanyalar ancak SPK’nın listesinde yer alan platformlarda yayımlanabilir.

Süreç

1. Platform incelemesi: Platform girişimin iş planını ve belgelerini inceler, kampanyayı yayımlayıp yayımlamamaya karar verir.
2. Değerleme ve hedef tutar: Girişimin değerlemesi ve toplanacak fon tutarı belirlenir.
3. Kampanya: Yatırımcılar, belirlenen süre içinde platform üzerinden yatırım taahhüdünde bulunur; para doğrudan girişime değil, emanet hesabına yatırılır.
4. Sonuç: Hedeflenen tutara ulaşılırsa fon girişime aktarılır ve yatırımcılara pay verilir; ulaşılamazsa para yatırımcılara iade edilir.

Henüz şirketleşmemiş bir girişim kampanya sonunda anonim şirket kurar. Mevcut bir şirket ise sermaye artırımı yapar ve mevcut ortakların rüçhan hakkı bu artırım için sınırlandırılır.

Yatırımcılar ve Sınırlar

Nitelikli yatırımcı olmayan gerçek kişilerin bir takvim yılında kitle fonlamasıyla yapabileceği yatırım için Tebliğ’de bir üst sınır vardır; yıllık geliri belirli bir düzeyin üzerinde olanlar için bu sınır gelirin belirli bir oranına göre hesaplanabilir. Tutarlar SPK düzenlemeleriyle değiştirilebildiğinden yatırım anında platformdan kontrol edilmelidir.

Kampanya Sonrası

Kitle fonlamasıyla çok sayıda küçük yatırımcının ortak olması, şirketin sonraki yatırım turlarını ve exit sürecini etkiler. Bu nedenle kampanyadan önce cap table, yatırımcıların bilgi alma hakları ve birlikte satma zorunluluğu gibi hükümler planlanmalıdır.