Ayıplı Mal

Ayıplı mal, 6502 sayılı Kanun’un 8. maddesine göre tüketiciye teslimi anında taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ambalaj, etiket, tanıtma ve kullanma kılavuzu, internet portalı veya reklamlarda belirtilen özelliklere aykırılık da ayıptır. Satıcının bildiği veya bilmesi gereken, tüketicinin beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler de ayıplı mal kapsamındadır.

Seçimlik Haklar

Ayıplı mal teslim edilen tüketici şu haklardan birini kullanabilir:

• Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
• Ayıp oranında bedel indirimi,
• Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde ücretsiz onarım,
• İmkân varsa ayıpsız bir misliyle değiştirme.

Satıcı, tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım veya değişim talebi, talebin satıcıya yöneltildiği tarihten itibaren otuz iş günü içinde yerine getirilmelidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre altmış iş günüdür. Süre içinde yerine getirilmezse tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Ücretsiz onarım hakkı bakımından üretici ve ithalatçı da satıcıyla birlikte sorumludur.

Altı Ay Karinesi ve Zamanaşımı

Aksi ispat edilmedikçe, teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile malın tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konutlarda bu süre beş yıldır. Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz.

Garanti ile İlişkisi

Garanti belgesiyle satılması zorunlu ürünlerde asgari garanti süresi teslimden itibaren iki yıldır. Garanti, ayıptan doğan sorumluluğun yanında ek bir güvencedir; garanti belgesi zorunlu olmayan ürünlerde de satıcının ayıptan sorumluluğu devam eder.

Cayma Hakkından Farkı

Cayma hakkı gerekçe gerektirmez ve on dört günle sınırlıdır; ayıptan sorumluluk ise malın ayıplı olmasına dayanır ve iki yıl boyunca ileri sürülebilir. Cayma hakkının istisnası olan ürünlerde de ayıp hükümleri uygulanır. Pazaryerinde satılan ayıplı ürün için tüketiciye karşı öncelikle satıcı sorumludur. Hizmetlerdeki ayıplar için bkz. Ayıplı Hizmet.