Eşit Davranma İlkesi

Diğer adları: Ayrımcılık Yasağı, Ayrımcılık Tazminatı, Eşit Ücret, Equal Treatment

Kısaca

İşverenin iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrım yapamaması ve haklı bir neden olmadıkça işçilere farklı işlem uygulayamaması.

Eşit davranma ilkesi, İş Kanunu’nun 5. maddesinde düzenlenir. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça işçiler arasında farklı işlem yapamaz. İlke, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu ile de desteklenir.

Ayrımcılık Yasağı

İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. Yasak, işe alımdan sözleşmenin sona ermesine kadar iş ilişkisinin bütün aşamalarını kapsar: işe alım, çalışma koşulları, terfi, eğitim ve fesih.

Kanunda Sayılan Özel Durumlar

İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçiye karşı kısmi süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçiye karşı belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz.
İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, işçiye cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz.
Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.

Ayrımcılık Tazminatı

İş ilişkisinde veya sona ermesinde bu yasağa aykırı davranılırsa işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. Ayrımcılık nedeniyle yapılan fesih ayrıca geçerli fesih bakımından da hukuka aykırıdır.

İspat

İşçi, işverenin ayrımcılık yasağını ihlal ettiğini ispatla yükümlüdür. Ancak işçi, ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmek zorundadır. Bu nedenle ücret, terfi ve performans kararlarının objektif ölçütlere dayanması ve belgelenmesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Ayrımcılık tazminatı ne kadardır?

İşçi, ayrımcılık yasağına aykırılık hâlinde dört aya kadar ücreti tutarında uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir.

Ayrımcılığı kim ispat eder?

Kural olarak işçi ispat eder. Ancak işçi, ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyarsa, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.

← Tüm Kavramlar