İş Güvencesi

İş güvencesi, İş Kanunu’nun 18–21. maddelerinde düzenlenen ve işverenin fesih hakkını sınırlayan korumadır. İş güvencesi kapsamındaki işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, ancak işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletmenin, işyerinin ya da işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedenle feshedilebilir.

Şartlar

• İşçi sayısı: İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışmalıdır. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa toplam işçi sayısı esas alınır.
• Kıdem: İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.
• Sözleşme türü: İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
• İşveren vekili olmamak: İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ile yardımcıları ve işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçi alma ve çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri kapsam dışındadır.

Sağladığı Koruma

• Fesih yalnızca geçerli bir nedene dayanabilir ve ispat yükü işverendedir.
• Fesih bildirimi yazılı ve gerekçeli olmalıdır.
• Davranış veya verim nedeniyle fesihten önce savunma alınmalıdır.
• Geçersiz fesih hâlinde işçi işe iade davası açabilir.

Sözleşmeyle Kaldırılamaz

İş güvencesi hükümleri emredicidir; sözleşmeyle aksi kararlaştırılamaz ve işçi aleyhine değiştirilemez. Bu hükümlere aykırı sözleşme hükümleri geçersizdir. Ancak iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle iş güvencesinin kapsamı işçi lehine genişletilebilir; örneğin altı aylık kıdem şartı kaldırılabilir.

İş Güvencesi Dışındaki İşçiler

İş güvencesinden yararlanamayan işçilerin sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshedilebilir; ancak fesih hakkının kötüye kullanılması hâlinde kötüniyet tazminatı doğar. Ayrımcılık yasağı da bütün işçiler için geçerlidir.