Geçerli Fesih

Diğer adları: Geçerli Neden, İş Güvencesi, Performans Nedeniyle Fesih, İşletmesel Karar

Kısaca

İş güvencesi kapsamındaki işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesinin, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedene dayanılarak feshedilmesi.

Geçerli fesih, İş Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenen ve iş güvencesi kapsamındaki işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından ancak geçerli bir nedene dayanılarak feshedilebilmesini ifade eder. Geçerli bir neden olmadan yapılan fesih, işe iade davasına konu olabilir.

İş Güvencesinin Şartları

İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması (işverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa toplam işçi sayısı esas alınır),
İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması,
İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması,
İşçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden ve işçi alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmaması.

Geçerli Nedenler

İşçinin yeterliliği: Düşük performans, sık hastalanma, işe uyum sağlayamama gibi işin gereği gibi yapılmasını engelleyen durumlar.
İşçinin davranışları: Haklı fesih ağırlığına ulaşmayan ancak iş ilişkisinin sürdürülmesini beklenemez kılan davranışlar; örneğin işin düzenini bozan tutumlar, talimatlara uymama, sık geç kalma.
İşletme gerekleri: Satışların azalması, yeniden yapılanma, teknolojik değişiklik gibi işletme içi veya dışı nedenlerle istihdam fazlası doğması.

Geçerli Neden Sayılmayan Hâller

Sendika üyeliği veya sendikal faaliyete katılma, işyeri sendika temsilciliği yapma, işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurma, ırk, renk, cinsiyet, medeni hâl, aile yükümlülükleri, gebelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler, doğum izinleri sırasında işe gelmeme ve hastalık veya kaza nedeniyle bildirim süresi içinde işe geçici devamsızlık geçerli neden değildir.

Usul ve İspat

Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmelidir. İşçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle fesihten önce savunması alınmalıdır. Feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükü işverendedir. Yargıtay ayrıca feshin son çare olmasını arar: işçinin başka bir işte çalıştırılması veya eğitim gibi daha hafif önlemlerle sorunun çözülüp çözülemeyeceği değerlendirilmelidir. İşletmesel kararlarda kararın tutarlı uygulandığı da denetlenir.

Sık Sorulan Sorular

İş güvencesi kimlere uygulanır?

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçilere uygulanır. İşletmenin bütününü sevk ve idare eden ve işçi alma ve çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri kapsam dışındadır.

Fesih bildiriminde gerekçe yazmak zorunlu mu?

Evet. İş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesini fesheden işveren, fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.

← Tüm Kavramlar