Pay Devir Sözleşmesi (SPA)

Pay devir sözleşmesi, bir şirketin mevcut paylarının satıcıdan alıcıya devrini düzenler. Şirketin satılması, bir ortağın ayrılması veya yatırımcının mevcut ortaklardan pay satın alması (ikincil işlem) bu sözleşmeyle yapılır. Bedel şirkete değil satıcı ortağa ödenir.

Devrin Şekli

• Anonim şirket: Nama yazılı pay senedi bastırılmışsa devir ciro ve senedin teslimiyle, senet bastırılmamışsa yazılı temlik sözleşmesiyle yapılır. Esas sözleşmede devir sınırlandırılmışsa (TTK m.493) yönetim kurulunun onayı da gerekir. Devir pay defterine kaydedilir.
• Limited şirket: Devir yazılı yapılır ve imzalar noterce onaylanır; esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe genel kurulun onayı gerekir (TTK m.595). Devir ticaret siciline tescil edilir.

Temel Hükümler

• Satış bedeli ve fiyat ayarlaması: Kapanış hesaplarına göre bedel ayarlaması (net borç, işletme sermayesi) veya sabit fiyat (locked box) yöntemi,
• Ödeme ve güvence: Bedelin bir kısmının emanet hesabında tutulması (escrow) veya ertelenmesi, kazanç bazlı ek ödeme (earn-out),
• Kapanış şartları: Rekabet Kurulu ve sektörel izinler, üçüncü kişi onayları,
• Beyan ve tekeffüller ve tazmin: Şirketin durumuna ilişkin güvenceler ve bunların sınırları,
• Satıcının yükümlülükleri: Kapanışa kadar şirketin olağan biçimde yönetilmesi, kapanış sonrası rekabet yasağı.

Dikkat Edilecekler

• Hukuki durum tespiti: Bedel ve güvenceler, hukuki durum tespitinin bulgularına göre şekillenir.
• Rekabet Kurulu izni: Kontrol değişikliği doğuran devirler eşikler aşılıyorsa izne tabidir; izin alınmadan yapılan kapanış izinsiz işlem sayılır. Bkz. Devralma.
• Diğer ortakların hakları: Ön alım ve birlikte satış hakları devirden önce kontrol edilmelidir.
• Vergi: Satıcı bir kurumsa iki tam yıl elde tutulan iştirak hisselerinin satış kazancının bir kısmı kurumlar vergisinden istisna olabilir; bu oran 27 Kasım 2024’ten itibaren yüzde 75’ten yüzde 50’ye indirilmiştir. Bkz. Exit.